شیوه زندگی سالم، شامل ورزش هوازی، تغذیه مناسب، کنترل وزن، خواب مناسب، کنترل استرس، مناسب نگاه داشتن سطح ویتامین دی در کنار دارو درمانی (در صورت نیاز) برای کنترل فشار خون ضروری هستند.

مدیریت درمانی

• درمان غیردارویی
  • تغییر شیوه زندگی
  • تغذیه
  • عادات
  • فعالیت فیزیکی
• درمان دارویی

ورزش نقش مهمی در زنجیره پیشگیری و درمان فشارخون بالا دارد. با وجود اینکه ورزش متوسط هوازی به شکل مستقیم و همچنین به شکل غیر مستقیم و از طریق کاهش وزن، نقش مهمی در پیشگیری و درمان فشارخون در حالت استراحت دارد، فشار خون بالا در بسیاری از ورزشکاران حرفه ای دیده می شود.

باید به خاطر داشته باشیم که فشار خون در هنگام ورزش، به شکل طبیعی و به علت فعالیت سیستم سمپاتیک، افزایش پیدا می‌کند. بنابراین اگر فشار خون قبل از شروع ورزش بالاتر از 170 روی 105 میلیمتر جیوه باشد، جلسه ورزشی باید کنسل گردد.

همچنین باید به خاطر داشته باشیم که ورزش شدید، بلند کردن وزنه‌های سنگین و مانور والسالوا (حبس کردن نفس) می‌تواند فشار خون را تا حد خطرناکی بالا ببرد. بنابراین، توجه به شدت ورزش و دم و بازدم در حین ورزش از ضروریات است.

 مفهوم نسخه ورزشی این است که با توجه به جمیع شرایط بالینی یک فرد، نوع، شدت، مدت، تواتر، و علائم خطر به شکل کامل تبیین گردد. برای این منظور، لازم است از مشورت پزشکان آشنا به تمرینات ورزشی بهره گرفت.

بدیهی است که در برخی افراد مبتلا به فشار خون بالا، درمان دارویی تحت نظر پزشک لازم است. برخی از داروهای پایین آورنده فشار خون مثل دیورتیک ها (چه به شکل منفرد و چه به صورت ترکیبی با داروهای دیگر) در همه ورزش‌ها و هم در مسابقه و هم در خارج مسابقه در لیست ممنوعه دوپینگ است. به عنوان مثال می‌توان به فوروزماید و لوزارتان- اچ اشاره کرد. برخی داروهای پایین آورنده فشار خون مثل مسددهای بتا در برخی ورزش‌ها (مثل تیراندازی) و هم در داخل مسابقه و هم در خارج مسابقه ممنوع است. به عنوان مثال می‌توان به پروپرانولول اشاره کرد. ورزشکار حرفه‌ای باید هر دارویی را پیش از مصرف اجازه بگیرد و در صورتی که در فهرست ممنوعه باشد، فرم معافیت درمانی (TUE) خود را بارگذاری و در صورتی که مورد نمونه گیری دوپینگ قرار گرفت، داروی مصرفی و داشتن TUE  را در فرم کنترل دوپینگ اظهار کند.

در صورتی‌که استفاده از دارو به شکل حاد یا اورژانسی مورد نیاز باشد، می‌توان TUE  رترواکتیو را همراه با کلیه مستندات در اسرع وقت درخواست داد.

از سوی دیگر، بسیاری از داروهای لیست ممنوعه، موجب افزایش فشار خون می شوند. استروئیدهای آنابولیک، هورمون رشد، اریتروپویئتین، محرک ها، کورتیکوستروئیدها می‌توانند تا سطوح خطرناکی فشار خون را بالا ببرند.

دکتر لاله حاکمی/ متخصص بیماری‌های داخلی /نایب رئیس فدراسیون پزشکی ورزشی