این داروها میتوانند با تاثیر بر مراکز اشتها و کاهش دریافت کالری روزانه، به کاهش وزن کمک کنند؛ اما در ورزشکاران نیز مانند سایر افراد، استفاده از این آمپول های لاغری بدون برنامه غذایی و ورزشی اصولی میتواند نگرانیهای مهمی ایجاد کند.
کاهش عدد وزن روی ترازو لزوماً به معنای کاهش چربی های اضافه بدن نیست. زمانی که دریافت انرژی و پروتئین کافی نباشد و فرد همزمان تمرین مقاومتی مناسبی نداشته باشد، بخشی از این کاهش وزن میتواند به دلیل از دست رفتن توده بدون چربی یعنی بافت عضلانی باشد.
این موضوع برای ورزشکاران مبتدی اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ زیرا در ماههای ابتدایی تمرین؛ ساخت و حفظ توده عضلانی یکی از اهداف اصلی برای بهبود قدرت، ترکیب بدنی و عملکرد ورزشی است. بافت عضلانی یکی از مهمترین بافتهای فعال متابولیکی بدن است و نقش مهمی در مصرف انرژی، ذخیره گلیکوژن و تولید انرژی برای انجام فعالیتهای ورزشی دارد. بنابراین کاهش قابلتوجه توده عضلانی میتواند در درازمدت رسیدن به ترکیب بدنی مناسب و عملکرد ورزشی مطلوب را دشوارتر کند.
یکی از مشکلات احتمالی استفاده نادرست از آمپولهای لاغری این است که کاهش شدید اشتها در فرد میتواند حتی باعث عدم تامین نیازهای تغذیهای ضروری در بدن فرد شود. اگر در این شرایط، پروتئین و انرژی کافی، کربوهیدرات متناسب با تمرین و ریزمغذیهای مورد نیاز تأمین نشوند، ریکاوری و سازگاری بدن با تمرین نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد در نتیجه میتواند باعث احساس ضعف، خستگی، کاهش توان تمرینی و افت کیفیت عملکرد ورزشی شود.
بنابراین اگر استفاده از داروی کاهش وزن از نظر پزشک برای فرد مناسب تشخیص داده شده است، نباید آن را جایگزین تغذیه و ورزش دانست. یک برنامه غذایی متناسب با شرایط فرد باید بهگونهای تنظیم شود که ضمن ایجاد نقصان کالری کنترلشده، پروتئین و سایر مواد مغذی مورد نیاز برای حفظ توده عضلانی و پشتیبانی از تمرین را تأمین کند. همچنین تمرینات مقاومتی منظم، خواب کافی و هیدراتاسیون مناسب نیز در حفظ عملکرد و توده عضلانی اهمیت دارند.
در نهایت، آمپولهای لاغری میتوانند در افراد واجد شرایط، بخشی از یک برنامه درمانی کاهش وزن باشند؛ اما برای ورزشکار مبتدی، استفاده خودسرانه یا بدون نظارت تغذیهای و پزشکی میتواند مسیر رسیدن به یک بدن سالم، عضلانی و قدرتمند را دشوارتر کند. دارو میتواند به کنترل وزن کمک کند، اما ساختن عضله، حفظ عملکرد و ایجاد یک ترکیب بدنی مناسب همچنان به تغذیه اصولی و تمرین هدفمند نیاز دارد.
تهیه: فاطمه پوربهی کارشناس ارشد تغذیه و رژیم درمانی و رییس کمیته تغذیه هیات پزشکی استان بوشهر