یکشنبه ۱۶ آبان ۱۳۹۵ - ۰۹:۱۶

انگیزش ورزشکاران

معلول

زمانی که به علاقه افراد نسبت به ورزش و تلاشی که در راه انجام تمرینات ورزشی خود صرف می کنند، دقت می کنیم، متوجه تفاوت فردی آنها در عاملی به نام انگیزش می شویم.

انگیزش ورزشی، نیرویی است که انسان را به سمت هدفی (ورزش) هدایت می کند. در بعضی افراد این انگیزش انقدر زیاد است که ساعتها در روز را صرف تمرینات ورزشی می کنند، اما بعضی دیگر -مانند دانش آموزانی که در زنگ ورزش حتی حاضر به تعویض لباس خود نیستند- همواره از ورزش گریزانند. در این رابطه به نظر می رسد که برخی از افراد ذاتا عاشق ورزش هستند و از ماهیت آن لذت می برند و برخی دیگر تحت تاثیر مشوقهای بیرونی قرار دارند.

انگیزه های درونی و بیرونی

عاملی که از درون ما را برای انجام کاری ترغیب می کند، انگیزه درونی می باشد. مانند زمانی که فرد بدون هیچ دلیل بیرونی و تنها به دلیل لذتبردن از ورزش، به تمرین می پردازد؛ اما، زمانی که ما توسط یک عامل بیرونی تحریک می شویم تا هدفی را دنبال کنیم، دارای انگیزه بیرونی هستیم؛ مثل زمانی که فرد به دلیل گرفتن پول بر سرتمرینات خود حاضر می شود. در این راستا، انگیزه های درونی و بیرونی از اهمیت بسیار ویژه در فعالیت های ورزشی برخوردارند. کم توجهی یا بی توجهی به این عوامل می تواند دستیابی به اهداف تعریف شده ما را با مشکل روبرو سازد. تنظیم دقیق و به موقع این انگیزه ها، میزان فشار های متعدد موجود در تمرین و امور ورزشی را کاهش می دهد. حال فعالان ورزشی زمانی می توانند بصورت مطلوب امور ورزشی و ورزشکاران را هدایت کنند که توجه ویژه به فاکتور انگیزه نمایند.

چگونگی شکل گیری انگیزه در افراد:

در بیشتر مردم، معمولا انواع انگیزه ها به جهت دستیابی به هدفی مشخص خواه روانی، جسمانی، عاطفی، اجتماعی و... بوجود می آید، با این تعریف در می یابیم که عاملی باید باعث بوجود آوردن این انگیزه باشد. ما زمانی به بهترین نتیجه خواهیم رسید که بتوانیم انتخاب انگیزه را در فرد درونی کنیم و توانایی گزینش انگیزه ها را در او بالا ببریم؛ چرا که انگیزه های بیرونی به سرعت، خاصیت خود را از دست می دهند و از قدرت کمتری نسبت به انگیزه های درونی برخوردار هستند. ممکن است در یک دوره زمانی درآمد بسیار عالی در ورزش تخصصی ما برایمان انگیزه مهمی به حساب می آمده ولی پس از بدست آوردن آن، اهمیت ورزش کاهش میابد؛ در حالی که اگر ما برای لذت بردن به ورزش بپردازیم، می توانیم برای مدت زمان طولانی تری این احساس را در خود حفظ کنیم. بطور کلی ایجاد انگیزه درونی از اهمیت خاصی برخوردار است؛ اما این بدان معنی نیست که انگیزه های کارآمد بیرونی را نادیده بگیریم.

نقطه ای که همیشه نادیده گرفته می شود:

اطمینان دارم هر یک از ما چه به عنوان مربی و مدیر ورزشی و چه به عنوان ورزشکار، بارها با مطالبی در رابطه با انگیزه در محافل، مجامع و منابع علمی برخورد کرده ایم، اما شاید نکته بسیار حیاتی که کمتر به آن توجه شده وجود تناقض بین انگیزه درونی و بیرونی است. این موضوع بقدری دارای اهمیت است که میتوان آن را مرکز تعادل انگیزه نامید. به عنوان مثال شرایطی را در نظر بگیرید که شما در اثر وجود یک عامل ارزشی و اخلاقی به ورزش می پردازید اما موقعیتی بوجود می آید که باید برای تامین منابع اقتصادی زندگی در موقعیت دیگری به ورزش بپردازید که کاملا با شرایط درونی شما تناقض دارد. در این حالت نه شما به نتیجه مطلوب دست پیدا خواهید کرد و نه افرادی که انگیزه بیرونی را برای اهداف خودشان در شما ایجاد کرده اند. در این راستا، باید دقت کافی در ایجاد این توازن در نظر بگیرید و هرگز آنرا به عنوان یک موضوع کم اهمیت مد نظر قرار ندهید. اگر به عنوان یک مربی، می خواهید ورزشکارانی که تحت نظر شما به فعالیت می پردازند بهترین بازده رو داشته باشند همت خود را در ایجاد هماهنگی انگیزه های درونی و بیرونی بکار ببندید. شما به عنوان مربی، مدیر ورزشی، یا اسپانسر، هدف تان دستیابی به موفقیت است و این هرگز محقق نمی شود مگر اینکه ورزشکاران شما دارای انگیزه بالایی برای موفق شدن باشند(چه درونی و چه بیرونی). این محاسبات در زمینه انگیزه نیاز به ارزیابی بسیار دقیقی از رفتار ورزشکاران دارد. بنابراین ارزیابی دقیق رفتار ورزشکار و تعیین نیازهای او به عنوان نیروی انگیزش، سرنوشت رسیدن به قله موفقیت ورزشی را مشخص می نماید.

گوهر گران بهای انگیزه مثبت می تواند از بین برود:

هر کسی که در حوزه ورزش است باید به این نکته توجه کند که انگیزه ها باتوجه به تفاوت های فردی می تواند به سادگی از بین بروند و جای خود را به احساس بی تفاوتی بدهند. این حالت، ورزشکار را به پرتگاه پوچی و رخوت می کشاند که در ورزش به معنای از بین رفتن تمام پتانسیل فردی (مربی) است که در دنیای ورزش مشغول هدایت ورزشکاران است. باید به خوبی بازتاب های روانی و رفتاری ورزشکار خود را تحلیل کرده و هرگز شتاب زده نسبت به آنها عمل نکنید. عوامل زیر ازجمله مواردی هستند که می تواند باعث کاهش انگیزه شوند.

  • تجارب ورزشی منفی ورزشکاران (باخت، ناداوری و... و.)
  • عدم علاقه ورزشکار به مربی
  • عدم تامین مالی ورزشکار
  • فشار بیش از اندازه تمرین (خستگی مفرط)
  • تاکید بسیار بر نتیجه در مسابقات
  • نبود تفریح و شادی مکمل ورزش
  • پیشرفت نکردن در مهارت
  • عدم کسب پیروزی و موفقیت
  • توجه نداشتن به توانایی های فردی
  • تاثیر پذیری از افکار و عقاید منفی اطرافیان

روشهای ایجاد انگیزش کارآمد

به عنوان ورزشکار در دستیابی به انگیزه مثبت و کارآمد موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • خود را بهتر از هرکس دیگری بشناسید؛ با شناخت بهتر از خود می توانید بهترین گزینه را از انبوه انگیزه هایتان گزینش نماید.
  • با دیگر اعضای تیم در یک محیطی (به غیر از باشگاه) تعامل مثبت و همکاری داشته باشید؛ این کار برای شما حمایت های اجتماعی را در بر خواهد داشت و میزان فشارهای تمرینی و یکنواختی آن را کاهش می دهد.
  • خود را ارزیابی کنید و به خود پاداش بدهید؛ در صورت بروز پیشرفت در مهارت یا عملکرد شخصی به خودتان جایزه بدهید. نسبت به همه چیز واقع بین باشید   و شکست های خود را بزرگ جلو ندهید. ترس از شکست را دور بریزید و بجای آن بر موفقیت تمرکز کنید.
  • الگو داشتن یک راه حل بسیار عالی برای ایجاد انگیزه است. دقت و توجه به یک الگوی خوب و عالی در رشته ورزشی خودتان می تواند نگرش شما را تقویت کند و تغییر دهد و از احتمال کاهش انگیزه در شما جلوگیری کند.
  • در محلی تمرین کنید که پر از تنوع و جذابیت است؛ فشار های تمرینی در محیطی ثابت و یکنواخت می تواند باعث کاهش انگیزه در مسیر اهداف گردد. در نتیجه تا می توانید بر اساس یک برنامه ریزی دقیق و حساب شده در فعالیت های خود تنوع ایجاد کنید.
  • صداقت و مثبت اندیشی همواره و در همه حال کارگشا هستند؛ این حالت مطلوب روانی باعث می گردد ما دست از خیال بافی برداشته و با دید واقعی تمامی امور را بررسی نمائیم.
  • همواره اعتماد به نفس داشته باشید و دلگرم باشید؛ همه ما گاهی برنده و گاهی بازنده هستیم. اما آیا این بدان معنا است که شما در اثر وجود یک شکست از ادامه راهی که انتخاب کرده اید، باز بمانید؟ قطعا ما به عنوان یک انسان شایسته نباید اینگونه رفتار کنیم. همواره از شکست ها باید درس گرفت و پیروزی ها را تقویت نمائید.
  • راهکارهای مختلف کنترل عوامل آسیب زا مانند استرس و اضطراب را بیاموزید؛ اکثر عوامل آسیب زای روانی و محیطی نامطلوب می توانند باعث کاهش انگیزه مثبت شوند. در نتیجه شما باید در زمینه هایی که توان مقابله با آنها را برای شما فراهم می کنند، فعال باشید.
  • به موفقیت های خود بیندیشید؛ شما مختار هستید به هرآنچه که دوست دارید فکر کنید و انتخاب اینکه بر روی پیروزی های خود متمرکز شوید یا شکست ها، با شما است.
  • با افرادی مراوده کنید که مشوق شما هستند؛ به اطرف خود نگاهی کنید؛ شما با انبوهی از اشخاص ارتباط دارید که می توانند باعث ایجاد انگیزه یا کاهش آن در شما بشوند. حال انتخاب این افراد به شما ارتباط دارد.

موارد دیگر را شما به این فهرست اضافه کنید...

تهیه و تنظیم:سامان طهمورثی

زیر نظر دکتر افسانه صنعت کاران - مسئول کمیته روانشناسی ورزشی هیات پزشکی ورزشی استان البرز

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.