به گزارش روابط عمومی هیات پزشکی ورزشی استان تهران، تاب‌آوری خانواده به معنای نداشتن مشکل یا بحران نیست؛ بلکه توانایی اعضای خانواده برای مواجهه منطقی با دشواری‌ها، حفظ ارتباط مؤثر، حمایت از یکدیگر، حل مسئله و بازگشت تدریجی به شرایط متعادل است. در این میان، برخورداری زنان از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی می‌تواند به افزایش احساس امنیت، انسجام و آرامش در خانواده کمک کند.
سلامت بانوان، مفهومی فراتر از نبود بیماری
سلامت زنان تنها به نبود بیماری‌های جسمانی محدود نمی‌شود و ابعاد مختلفی مانند سلامت روان، سلامت اسکلتی‌عضلانی، سلامت قلب و عروق، وضعیت تغذیه، سلامت هورمونی، خواب کافی، روابط اجتماعی و دسترسی به خدمات پیشگیرانه و درمانی را در بر می‌گیرد.
براساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، سلامت زنان در طول زندگی تحت‌تأثیر مجموعه‌ای از عوامل زیستی، اجتماعی و اقتصادی قرار دارد. مسئولیت‌های مراقبتی بدون دستمزد، شرایط کاری نامناسب، محدودیت در تصمیم‌گیری و برخی موانع دسترسی به خدمات سلامت می‌توانند سلامت جسمی و روانی زنان را تحت‌تأثیر قرار دهند.
بنابراین، حمایت از سلامت بانوان به معنای فراهم‌کردن فرصت کافی برای مراقبت از خود، استراحت، فعالیت بدنی، دریافت خدمات پزشکی، برخورداری از حمایت عاطفی و مشارکت سایر اعضای خانواده در مسئولیت‌های روزانه است.
نقش فعالیت بدنی در سلامت زنان
فعالیت بدنی منظم یکی از مؤثرترین راه‌های حفظ سلامت زنان و تقویت توان آنان برای مقابله با فشارهای روزمره است. ورزش اصولی می‌تواند به سلامت قلب و عروق، کنترل وزن، استحکام عضلات و استخوان‌ها، بهبود کیفیت خواب و کاهش نشانه‌های اضطراب و افسردگی کمک کند.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که فعالیت بدنی منظم، علاوه بر کمک به پیشگیری و کنترل بیماری‌های غیرواگیر، با بهبود سلامت روان، عملکرد شناختی و کیفیت خواب همراه است. این سازمان برای بزرگسالان دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته را توصیه می‌کند؛ البته نوع، شدت و مدت تمرین باید متناسب با سن، آمادگی جسمانی و شرایط پزشکی هر فرد تنظیم شود.
پیاده‌روی، تمرینات هوازی، ورزش‌های گروهی، تمرینات قدرتی و فعالیت‌های کششی از گزینه‌های مناسب هستند. بانوان باردار، سالمندان، افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا کسانی که پس از یک دوره طولانی کم‌تحرکی به ورزش بازمی‌گردند، بهتر است برنامه فعالیت خود را با نظر پزشک یا متخصص مربوط آغاز کنند.
سلامت روان؛ یکی از پایه‌های تاب‌آوری
فشارهای شغلی و خانوادگی، مسئولیت‌های متعدد، کمبود استراحت و نادیده‌گرفتن نیازهای فردی ممکن است به خستگی روانی، اضطراب، اختلال خواب و فرسودگی منجر شود. توجه به این نشانه‌ها، ضعف محسوب نمی‌شود؛ بلکه بخشی از مراقبت مسئولانه از سلامت است.
سلامت روان به فرد کمک می‌کند با فشارهای زندگی مقابله کند، توانایی‌های خود را به کار گیرد و نقش‌های فردی و اجتماعی خود را بهتر انجام دهد. مهارت‌های عاطفی، روابط مثبت، حمایت اجتماعی و پیوندهای محکم خانوادگی و اجتماعی نیز از عوامل محافظت‌کننده و تقویت‌کننده تاب‌آوری به شمار می‌روند.
گفت‌وگوی صمیمانه، تقسیم عادلانه مسئولیت‌ها، اختصاص زمانی برای استراحت و علایق شخصی، حفظ ارتباطات اجتماعی و مراجعه به روان‌شناس یا روان‌پزشک در صورت تداوم علائم، می‌تواند به حفظ سلامت روان زنان کمک کند.
خانواده چگونه می‌تواند از سلامت بانوان حمایت کند؟
برای تقویت سلامت زنان و تاب‌آوری خانواده می‌توان به چند اقدام ساده اما مؤثر توجه کرد:
مسئولیت‌های خانه و مراقبت از اعضای خانواده به‌صورت منصفانه تقسیم شود.
زمانی مشخص برای فعالیت بدنی، استراحت و مراقبت‌های پزشکی زنان در نظر گرفته شود.
نشانه‌های خستگی، اضطراب، اختلال خواب یا دردهای مداوم جدی گرفته شود.
فضای خانواده برای گفت‌وگو، بیان احساسات و درخواست کمک امن باشد.
معاینات دوره‌ای و غربالگری‌های متناسب با سن و شرایط فردی پیگیری شود.
تغذیه متعادل، خواب کافی و فعالیت بدنی به عادتی خانوادگی تبدیل شود.
چه نشانه‌هایی به پیگیری تخصصی نیاز دارند؟
خستگی مداوم، تغییر محسوس در خلق‌وخو، اضطراب شدید، اختلال طولانی‌مدت خواب، تغییرات غیرمعمول چرخه قاعدگی، دردهای مکرر اسکلتی‌عضلانی، کاهش تحمل فعالیت و هر نشانه‌ای که در زندگی روزانه اختلال ایجاد کند، نیازمند ارزیابی تخصصی است. خودمراقبتی اهمیت دارد، اما جایگزین تشخیص و درمان پزشکی یا روان‌شناختی نیست.
سخن پایانی
شعار «سلامت بانوان و تاب‌آوری خانواده» یادآور این واقعیت است که خانواده‌ای تاب‌آور، در بستری از سلامت، احترام، مشارکت و حمایت متقابل شکل می‌گیرد. هر اندازه زنان فرصت بیشتری برای مراقبت از سلامت جسمی و روانی خود داشته باشند و از حمایت خانواده و جامعه برخوردار شوند، ظرفیت خانواده برای مواجهه با فشارها و عبور از بحران‌ها نیز افزایش خواهد یافت.
سرمایه‌گذاری در سلامت بانوان، تنها حمایت از یک فرد نیست؛ بلکه اقدامی مؤثر برای ساختن خانواده‌هایی سالم‌تر، فعال‌تر و توانمندتر است.
ارسال نظر