یکشنبه ۷ فروردین ۱۴۰۱ - ۲۳:۱۱

روانشناسی داوری در ورزش (بخش دوم)

روانشناسی داوری

ناظران داوری در ورزش های حرفه ای مختلف که قضاوت سرداوران و داوران را سنجیده و ارزشیابی می کنند؛ قضاوت یکنواخت، ثبات عقیده در تصمیم گیری سریع و دقیق و آرامش را به عنوان مهم ترین سرمایه های یک داور خوب، تاکید می کنند.

به طور حتم یک داور خوب شدن، خود یک هنر است و هنری که یک داور مسابقه از خود به نمایش می گذارد تا حد زیادی بستگی به ویژگی های شخصیتی او دارد.

مشخصات یک داور خوب: برخورد مناسب، قاطعیت، تعادل روحی، صداقت، تشخیص، اطمینان، لذت و انگیزش و...

طبق تحقیق انجام شده روی داوران بسکتبال مشخص شده است که ۷۳ درصد از افراد نمونه تحقیق با این اظهار که اعتقاد دارم یکنواختی قضاوت، مهم تر از کتابی سوت زدن است‌، موافق بودند.

عدم یکنواختی قضاوت مسابقه باعث ظن و تردید بازیکنان نسبت به داور می شود، مربیان را هم نسبت به خودش بی اعتماد خواهد کرد.

 ضمن اینکه بلاتکلیف کردن بازیکن و مربی از تصمیمات داور باعث اضطراب، ناکامی، خشم و برخی رفتارهای فیزیکی منفی که از افراد متضرر سر می زند، می شود.

در مورد اشتباهات داوری باید عرض کنم که افکار عمومی معتقد است داورانی که در حین بازی به ضرر بازیکن یا تیمی سوت یا قضاوت اشتباهی می کند، کار خود را با سوت دیگر جهت دلداری جبران می کند، که البته وضع را فقط بدتر می کند. (تحقیق انجام شده در این مورد با ۷۷ درصد جواب مثبت مورد تایید قرار گرفته است.)

تفسیر و تحلیل قوانین هر رشته ورزشی توسط داور باید چه در جریان رقابت ورزشی، چه به عنوان کارشناس یا حتی بیننده یکسان باشد.

تعلق خاطر به قهرمان، تیم یا رنگ خاصی باعث نشود تعابیر و تفاسیر متفاوت باشد. حتی توصیه شده ابلاغ داوری برای مسابقاتی که شبهه تعلقات یا تعصباتی می رود، صادر نشود و در صورت صدور، خود داور نپذیرد!

 با تقویت مهارت های روانی داور می تواند در شرایط حساس بازی هم قضاوت یکسانی داشته باشد، برخورد خوب در عین قاطعیت هم که در بالا اشاره شد کمک زیادی به اجرا و قضاوت خواهد کرد.

تعادل روحی (از دیگر مولفه های یک داور خوب) مخصوصاً در شروع و پایان بازی ها به خاطر بالا بودن هیجان مسابقه از اهمیت بالایی برخوردار است.

صداقت: بدون غرض قضاوت کردن، حتی با وجود اعتراض و برخورد مربی، بازیکن و یا تماشاگران است. سفارش شده برای اینکار این جمله را بخاطر داشته باشید که هر آنچه را دیده اید، سوت بزنید! (قضاوت کنید)

تشخیص: داورانی که تشخیص درستی را داشته اند بر این باورند که؛ روی مسابقه تمرکز مطلق داشته اند، به عوامل تنش زا توجهی نکرده یا کنترلش کرده اند و بابت قضاوت یا سوت های قبل (تصمیمات قبل) در ادامه بازی نگرانی به خود راه نداده اند.

پر واضح است که انحراف در تمرکز باعث تصمیم غلط می شود و می تواند به راحتی جای برنده و بازنده را عوض کند. جنجال های رسانه ای، بیانیه های باشگاه ها، موضع گیری همه افراد ذینفع بعد از مسابقات مهم موید این نکته است.

اطمینان: بدون اعتماد به نفس نمی توان تصمیمات درست را گرفت و در مقابل خشم تیم و مربیان معترض دوام آورد. نباید شرایط محیطی مسابقه، داور و تصمیماتش را دچار تردید کند.

در قسمت های بعدی از مولفه های دیگر یک داور موفق و همچنین توسعه مهارتهای روانی برای یک قضاوت خوب اشاره می کنیم.

منبع: روانشناسی داوری، نوشته: روبرت اس. وینبرگ و پگی ا.ریچاردسون، ترجمه: دکتر سیروس چوبیه

___________________________________________

دکتر مژگان سعیدی؛ مسئول کمیته روانشناسی هیات پزشکی ورزشی استان کرمانشاه