یکشنبه ۲۲ اسفند ۱۴۰۰ - ۰۹:۵۲

روانشناسی داوری در ورزش

روانشناسی داوری

داوری که وارد زمین (یا محوطه) بازی می شود، اگر نتواند به خوبی با بحران های روانی مقابله کند، هرچند هم که قضاوت خوب و در خور توجهی را از خود ارائه دهد، باز هم نمی تواند موفقیت لازم را کسب کند.

عوامل روانی در عین ظریف بودن، مهم ترین جنبه قضاوت هستند. داوران همانند ورزشکاران و مربیان در معرض فشار و هیجانات زیادی قرار دارند.

بیشتر داوران مجموعه قوانین را می دانند، ساز و کار صحیح داوری را به کار می گیرند و از مهارت تکنیکی بالایی برخوردارند. اما آنچه که داوران ممتاز را از سایرین متمایز می سازد، مهارت های روانی است.

داوران بعد از مربیان و بازیکنان رکن سوم مسابقات ورزشی را تشکیل می دهند، اما در عین حال یکی از دشوارترین وظایف ورزشی را برعهده دارند. قضاوت خوب منجر به تسهیل در یک رویداد ورزشی می شود، زیرا نتیجه مسابقه را بر مهارتها و تاکتیک های بازیکنان متکی می سازد.

در حالی که قضاوت ضعیف از ارزش مسابقه می کاهد و لذت بازیکنان، مربیان و تماشاگران از بازی را کم می کند.

داور نباید به دنبال قرار گرفتن در کانون توجه باشد. داوران کارآزموده اذعان دارند که بکارگیری مهارتهای روانی، ۵۰ تا ۷۰ درصد موفقیت در داوری را تضمین می کند.

مهارتهای روانی قضاوت، یعنی مهارتهای موثر در وظایف دشوار از قبیل سوت زدنهای غیر معمول، کنترل کردن بازی، خونسردی و تحریک ناپذیری که بیشتر از مهارتهای جسمانی اهمیت دارد.

قصد دارم طی چند یادداشت به مبحث مهم و در عین حال فراموش شده روانشناسی داوری بپردازم، از معدود منابع موجود کتاب فوق است که به همت دکتر چوبینه و انتشارات حتمی در برای اولین بار در سال ۹۱ ترجمه و چاپ شده است.

متاسفانه طی چند دهه گذشته در کشور دوره های داوری رشته های مختلف ورزشی بدون آموزش مباحث روان شناسی و صرفاً توجه به مسائل فنی برگزار شده است. خب خلا این امر در حواشی مسابقات و جنجال های رسانه ای را بارها و بارها دیده ایم.

در سرفصل دوره های داوری به ندرت به آموزش مهارت های روانی پرداخته می شود. (مگر در حد چند خاطره کلاسی از مدرس کلاس که بیشتر جنبه شخصی دارد و کمتر عمومیت پیدا می کند)

همانطور که در مطالب ابتدایی کتاب هم از قول داوران با سابقه نقل شد، مهارت های روانی در امر قضاوت به نسبت مهارت های جسمانی از جایگاه بالاتری برخوردار است.

در قسمتهای بعدی باز هم به مسائل روانی، نقش و اهمیت آن در مسابقات ورزشی خواهیم پرداخت.

منبع: روانشناسی داوری، نوشته: روبرت اس. وینبرگ و پگی ا.ریچاردسون، ترجمه: دکتر سیروس چوبینه

______________

دکتر مژگان سعیدی؛ مسئول کمیته روانشناسی هیات پزشکی ورزشی استان کرمانشاه