سه‌شنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۲۰:۴۲

روانشناسی داوری در ورزش (بخش سوم)

روانشناسی داوری

نحوه برخورد با مربیان، بازیکنان و تماشاگران مستلزم توسعه مهارت های ارتباطی است. تعادل روحی وابسته به مهارت روانی آرامسازی می باشد که این مهارت را می توان از طریق روش های آرامسازی مثل آرامسازی پیشرونده، کنترل نفس و خودگفتاری مثبت فرا گرفت.

هر داور باید یک برنامه قبل از مسابقه داشته که به بهترین وجه متناسب با شخصیت و رشته ورزشی او باشد. قضاوت عالی تصادفی نیست!

برنامه روانی قبل از بازی، نقش عمده ای را در عملکرد قضاوت ایفا می کند. آمادگی ذهنی، تمرکز و اطمینان برای یک قضاوت خوب ضرورت دارند. برنامه روانی باید در طول مسابقه، احساس آرامش، هوشیاری و کنترل را به همراه داشته باشد.

داوران کارآزموده از این نظر بر دیگر داوران کم تجربه برتری دارند که با تیم ها، حریفان، مربیان و شرایط بازی آشناتر هستند. داوران مجرب از لحاظ روانی برتر هستند چرا که با سبک های بازی، رفتار تماشاگران و ویژگی های زمین یا محیط مسابقه شناخت کافی دارند.

لازم نیست که در رشته ورزشی خود قبلا ً ورزشکار بوده باشید، اما اگر ورزشکار رشته ورزشی خود نبوده باشید، ممکن است که در درک کامل آن رشته ورزشی به مشکل بربخورید.

اهمیت آمادگی روانی داور قبل از مسابقه در قضاوت کردن او خصوصاً دقایق ابتدایی بازی مشخص می شود.

میزان انگیختگی داور اگر از حد مجاز آن رشته ورزشی بیشتر باشد که شخص داور خود عاملی می شود برای پرخاش کلامی و فیزیکی در زمین و اگر پایین تر از حد مجاز باشد که با خونسردی بیش از حد و بی تفاوتی زیاد صدای اعتراض بازیکنان، مربیان یا تماشاگران را در خواهد آورد.

یک داور کار کشته به محض دریافت ابلاغ، نسبت به شرایط حاکم فلان ورزشگاه، تیم ها، بازیکنان و حتی شرایط جدول به برنامه ریزی ذهنی مشغول می شود و با آگاهی و تمرکز کامل برای قضاوت مسابقه وارد زمین یا محیط رقابت می شود.

اگر غیر از این باشد، نباید انتظار داشت که اوج عملکردش را نشان دهد و به نوعی دچار هرج و مرج ذهنی می شود که از سوت های اشتباه، تردید در اعلام خطاها، رفتار سینوسی با بازیکنان و مربیان قابل مشاهده است.

داوران می توانند با تمرین، تمرکز و راهکارهایی که گفته شد، با اطمینان خاطر بیشتر مسابقات را قضاوت کنند و طی جریان بازی باعث نشوند که شرایط سختی برای خود و دیگر عوامل رویداد ورزشی رقم بخورد. به گونه ای که نتیجه بازی از تقابل و تلاش بازیکنان و مهارت های فنی خودشان رقم بخورد تا اشتباهات داوری!

منبع: روانشناسی داوری، نوشته: روبرت اس. وینبرگ و پگی ا.ریچاردسون، ترجمه: دکتر سیروس چوبیه

___________________________________________________________________________

دکتر مژگان سعیدی؛ مسئول کمیته روانشناسی هیات پزشکی ورزشی استان کرمانشاه