سه‌شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ - ۱۸:۰۹

روانشناسی داوری در ورزش (بخش پنجم)

داوری

ارتباط:

پیام داور بیانگر اطمینان، کنترل، آرامش، میزان مثبت بودن و عدالت داور است. پیام داور می تواند کلامی و غیرکلامی باشد، حالت بدنی، ایماء و اشارات، حرکات و درجه صدا همه با یکدیگر تلفیق می شوند تا پیامی را به صورت صحیح یا غلط منتقل کنند. برای یک داور پیام های غیرکلامی بیشتر از پیام های کلامی اهمیت دارد و قدرت آن نیز بیشتر است. یک داور باید از لحاظ روانی، آمادگی گوش دادن به پیام را داشته باشد. قطع کردن صحبت طرف مقابل و شروع به پاسخ دادن، از جمله اشتباهات رایج است.

زبان بدن ابزار قوی یک داور است. این زبان شامل ظاهر بدنی، حالت بدنی، رفتار لمسی، اشارات و بیان های چهره ای می شود.

روابط فضایی داور:

صمیمی، شخصی، اجتماعی و عمومی که این چهار منطقه بر حسب فاصله بین افراد با یکدیگر متفاوت است و یک داور در طی مسابقه در این چهار منطقه سیر می کند.

فرا زبانی:

 به عنصر صوتی تشکیل دهنده گفتار، جدای از معنی واقعی کلمه گفته می شود. عبارت مهم نیست که شما چه می گویید بلکه مهم چگونه گفتن شماست! به خوبی فرازبانی را تبیین می کند.

سبک های ارتباطی: مبارزان، مشارکت جویان، مستبدان و آزادان

رسانه ها:

وقتی رقابت ها داغ است و یا نتیجه بازی بر جایگاه تیم در لیگ، قهرمانی یا شهرت اجتماعی اثر می گذارد، داوران از طرف رسانه ها بیشتر مورد توجه قرار می گیرند. پوشش رسانه ای می تواند بر قضاوت اثر بگذارد، نگرانی در مورد نوع ارزشیابی عملکرد و اضطراب ناخواسته که موجب اخلال و تنزل اطمینان فرد می شود.

در مقالات علمی که بیشتر در مورد انواع ارتباطات کلامی صورت گرفته همچون(مقاله ارتباط بدون کلام، مهرابیان، مجله روانشناسی امروز، ص ۵۲_۵۵)

زبان بدنی: ۵۵ درصد

فرا زبانی: ۳۸ درصد

زبان کلامی: ۷ درصد

این تحقیق و آمار به درستی اهمیت زبان بدن و فرا زبانی را برای یک قضاوت درست داور نشان می دهد.

در مورد روابط فضایی جالب است بدانید که بسته به نوع و ماهیت رشته ورزشی برای داور آن رشته متغیر است. که بسته به ارتباط و فاصله بازیکن با داور رابطه فضایی به چهار طریق شکل می گیرد.

در ارتباط داور با مربیان، بازیکنان و تماشاگران توصیه می شود که انتقاد پذیر باشید، خشن نباشید، بلند صحبت نکنید، اطمینان خود را نشان دهید، به تماشاگران توجهی نداشته باشید، به پرسش های منطقی جواب دهید، از کلمات منطقی استفاده کنید، خونسرد باشید و....

در مورد رسانه ها و ارتباط با اهالی رسانه، گزارشگران و خبرنگاران باید تعاملی دو سویه و همراه با احترام باشد. رسانه ها تببین کننده رقابت های ورزشی برای عموم مردم هستند و افکار عمومی را هدایت می کنند. به راحتی می توانند داوران را مسبب باخت تیم مورد علاقه اشان به مردم معرفی کنند و در این راه طرفداران و ارکان تیم های شکست خورده هم در توجیه باخت همه مسئولیت را متوجه داور مسابقه می کنند.

به نظر می آید داوران در برخورد با رسانه ها باید بسیار احتیاط کنند، در مورد مسائل فنی مربیان و بازیکنان صحبتی نکنند، در صورت خستگی یا عدم تمرکز با هیچ رسانه ای مصاحبه نکنند و...

رعایت موارد بالا کمک می کند که در ادامه مسیر حرفه ای یک داور برچسب نخورد و بدون حواشی به قضاوت هر رقابتی دعوت شود در غیر این صورت آینده شغلی و حرفه ای خود را به خطر انداخته یا باید به قضاوت در مسابقات سطح پایین عادت کند و نهایتاً خیلی زود از دنیای داوری خداحافظی کند.

منبع: روانشناسی داوری، نوشته: روبرت اس. وینبرگ و پگی ا.ریچاردسون، ترجمه: دکتر سیروس چوبیه

_____________________________________________________________

دکتر مژگان سعیدی؛ مسئول کمیته روانشناسی هیات پزشکی ورزشی استان کرمانشاه