جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱ - ۲۰:۴۵

روانشناسی داوری در ورزش (بخش چهارم)

داوری

تصویرسازی قضاوت

تصویرسازی ذهنی به شما کمک می کند چه قبل و چه حین مسابقه، روی کار در حال انجام تمرکز کنید.

تصویرسازی یکی از قوی ترین تکنیک های ذهنی است که می توانید آن را در برنامه قبل از بازی خود بگنجانید. تداعی کردن بازی، نحوه نگاه کردن و سوت زدن، تکنیک های قضاوت، دور کردن افکار نامربوط و منفی و... در یک هفته قبل از بازی به شما کمک می کند خود را از عملکرد مثبت غنی کنید تا کمتر عصبانی یا دچار ضعف روحیه شوید.

 

توجه انتخابی

 داوران اغلب در نتیجه توجه گمراه کننده (حواسپرتی)، دچار اشتباه می شوند. داور باید بتواند تمرکز خود را در طولانی مدت حفظ کند. آگاه باشید که خستگی، وقفه های ایجاد شده در جریان بازی و کم انگیزگی بر تمرکز تاثیری منفی دارند و کانون توجه را مختل می کنند.

 (می دانیم که ظرفیت توجه محدود است و به راحتی مختل می شود و به تمرین و ممارست نیاز دارد تا یک داور به تمرکز و تمرکز مجدد دست پیدا کند.)

 

ارزشیابی بعد از بازی

 برنامه های بعد از بازی نیز به یادگیری تجربی و بهبود عملکرد در مراحل بعدی کمک می کنند. روانشناسان ورزشی و متخصصان رفتار حرکتی، به کارگیری بازخورد برای بهبود مهارت ها را تایید می کنند. روز بعد از مسابقه، بهترین زمانیست که می توانید روی عملکرد خود تامل کنید. کار قضاوت، قبل، حین و بعد از مسابقه، از لحاظ ذهنی و جسمی طاقت فرساست.

 پژوهش های بسیاری طی سال های اخیر نشان داده تمرینات ذهنی و تصویرسازی به اندازه تمرینات واقعی می تواند مفید باشد. این قضیه برای داوران هم کاملاً مصداق دارد و می توانند از این تکنیک برای عملکرد بهتر در کار خود بهره مند شوند.

 در مورد توجه انتخابی باید عرض کنم بسته به رشته ورزشی با هر ماهیتی که دارد نیاز است داوران در حد مطلوبی از قدرت تمرکز و توجه برخوردار باشند؛ تا کمتر دچار اشتباه و نوسان قضاوت در مسابقات قرار بگیرند. برای رشته هایی که طولانی تر هستند کار تمرکز و تمرکز مجدد دشوارتر است، بدین منظور داوران باید تمریناتی جهت تقویت این عامل روانی تدارک ببینند، مانند: تماشای فیلم و بازی ها و داوری در یک محیط پر سر و صدا مانند صدای بلند رادیو، حرکت افراد در اتاق!

برخی رشته های ورزشی نسبت به دیگر رشته ها به توجه محدودتری نیاز دارند؛ مانند داور تور در والیبال یا رشته های راکتی یا خط پایان دو و میدانی و رشته ها و فعالیت های پیچیده و باز، مثل فوتبال، بسکتبال، هندبال و... که به تمرکز وسیع نیاز دارند.

 بازخورد و ارزشیابی بعد از فعالیت نیز به عملکرد بهتر هر فعالیتی منجر می شود. این بازخورد از مشاهده فعالیت و فیلم بازی تا پر کردن برگه ارزشیابی و گرفتن بازخورد از سوی کارشناسان و همکاران است که می تواند از نوع کلامی یا حسی/ حرکتی و به صورت کمی یا کیفی باشد.

 

منبع: روانشناسی داوری، نوشته: روبرت اس. وینبرگ و پگی ا.ریچاردسون، ترجمه: دکتر سیروس چوبیه

 ______________________________________________________________________________

دکتر مژگان سعیدی؛ مسئول کمیته روانشناسی هیأت پزشکی ورزشی استان کرمانشاه