مقدمه: در چرخه فزاینده تمایل به دستیابی سریع به تناسب اندام، شاهد رواج چشمگیر توصیه  استفاده از داروهای تزریقی کاهش وزن، نظیر لیراگلوتاید و تیرزپاتاید، در محیط‌های ورزشی هستیم. این داروها که برای اهداف درمانی مشخص و تحت نظارت دقیق پزشکی طراحی شده‌اند، به طور فزاینده‌ای توسط افراد فاقد صلاحیت تخصصی در باشگاه‌ها توصیه می‌شوند. این رویکرد، سلامت ورزشکاران و علاقه‌مندان به تناسب اندام را به طور جدی به مخاطره می‌اندازد.

پشت پرده آمپول‌های لاغری: عوارض جدی در سایه نبود نظارت پزشکی لیراگلوتاید و تیرزپاتاید دسته‌ای از داروها با مکانیسم‌های تأثیرگذار بر سیستم گوارش و متابولیسم بدن هستند که در موارد خاص بالینی، مانند دیابت نوع ۲ و چاقی مزمن، به صورت تجویزی استفاده می‌شوند. مصرف این داروها خارج از چارچوب پزشکی و بدون ارزیابی دقیق وضعیت سلامت فرد، می‌تواند منجر به طیف وسیعی از عوارض ناگوار و بالقوه خطرناک شود:

عوارض گوارشی شایع: انواع تهوع، استفراغ، یبوست، اسهال و دردهای شکمی از جمله اولین نشانه‌های مصرف نادرست هستند.

اختلالات متابولیک: افت قند خون (هیپوگلیسمی) در افراد غیردیابتی، که می‌تواند با علائمی چون سرگیجه، ضعف و حتی غش همراه باشد.

کاردیوتوکسیتی: افزایش ضربان قلب و احتمال بروز آریتمی.

آسیب‌های جدی اندام‌ها: گزارش‌هایی از التهاب حاد پانکراس (پانکراتیت) و مشکلات مرتبط با کیسه صفرا، نیاز به توجه ویژه دارند.

واکنش‌های موضعی: التهاب، درد یا قرمزی در محل تزریق.

اهمیت رویکرد مبتنی بر شواهد در مدیریت وزن باشگاه‌های ورزشی، با وجود نقش حیاتی در ارتقای سلامت عمومی، محل مناسبی برای ارائه توصیه‌های دارویی تخصصی نیستند. مربیان، هرچند با نیت خیر، فاقد دانش و مجوز لازم برای تجویز یا حتی توصیه داروهای قدرتمندی چون لیراگلوتاید وتیرزپاتاید هستند. مدیریت مؤثر و پایدار وزن، نیازمند یک رویکرد جامع و مبتنی بر شواهد علمی است که شامل ارزیابی دقیق توسط پزشک متخصص (غدد، تغذیه، یا طب ورزشی)، طراحی برنامه غذایی متعادل و شخصی‌سازی شده، و برنامه تمرینی مناسب می‌شود. نادیده گرفتن این اصول و اتکا به راهکارهای دارویی سریع، نه تنها به هدف نهایی نمی‌رساند، بلکه سلامتی فرد را در معرض ریسک‌های غیرقابل جبرانی قرار می‌دهد.

نتیجه‌گیری: فریب "توهم تناسب اندام" آسان است، اما بهای سنگینی دارد. ورزشکاران و عموم جامعه باید آگاه باشند که سلامت، سرمایه‌ای ارزشمند است و نباید آن را با توصیه‌های غیرعلمی و بدون پشتوانه پزشکی به بازی گرفت. کلیه اقدامات مرتبط با تغییرات جسمانی، به ویژه آن‌هایی که شامل مداخله دارویی می‌شوند، باید منحصراً تحت نظارت و با تجویز پزشکان متخصص صورت پذیرد.

دکتر ریحانه مرادی _ فیزیولوژیست ورزشی