استرس عبارتست از واکنش های فیزیکی، ذهنی و عاطفی که در نتیجه تغییرات و نیازهای زندگی فرد تجربه می شوند، تغییرات می توانند بزرگ یا کوچک باشند. پاسخ افراد به تغییرات زندگی متفاوت است.استرس مثبت می تواند یک انگیزش دهنده باشد در حالیکه استرس منفی می تواند در زمانیکه این تغییرات و نیازها، فرد را شکست می دهند، ایجاد شود. آثار جسمانی استرس:
1) افزایش میزان ضربان قلب، افزایش فشار خون
2) نفس نفس زدن
3) گیجی،احساس سوزش، تعریق، بی حسی
3) انقباض عضلانی، دردهای بدنی، سردرد، لرزش، میگرن
4) زخم معده، تهوع
5) عفونت های مکرر میکروبی
6) کاهش یا افزایش وزن
7) مشکلات دیداری
8)تغییر عادات ماهیانه
9) تکرار ادرار، احساس دفع، اسهال ، یبوست
10) بیماری های روان تنی: آسم، جوش های پوستی، سرطان.آثار روانشناختی استرس:
1)اشکال در تمرکز
2) ناتوانی در تصمیم گیری
3) اختلال حافظه- فراموشی
4) افزایش ناکارآمد. آثار رفتاری استرس:
1) اجتناب از موقعیت های استرس زا
2) انزوای اجتماعی
3) سیگار کشیدن، مصرف دارو
4) مشکل در به خواب رفتن، زود از خواب بیدار شدن( بیدار شدن اول صبح)
5) افزایش پرخاشگری
6) سانحه پذیری
7) افزایش تمایلات وسواسی
8) تغییر در مصرف غذا.آثار هیجانی استرس: 1
) افزایش اضطراب و ترس
2)به آسانی ناراحت شدن
3) احساس بی ارزشی و بی علاقگی
4) کاهش اعتماد به نفس
5) کاهش شوخ طبعی. زندگی پر تنش امروزی به گونه ای است که فرد مداوم با موقعیت های مختلف بین فردی و اجتماعی رو به رو است. در چنین موقعیت ها و در جریان این دشواری ها در اختیار داشتن منابع و مهارت هایی که به ما کمک کند تا به بهترین شکل ممکن از پس حل مسائل و مشکلات برآییم، بسیار ضروری و از سویی دیگر آرامش بخش است. پژوهش ها نشان می دهد که آموزش مولفه های برنامه مدیریت استرس به ارتقای سازگاری اجتماعی، کاهش فشار های روانی افراد عادی و ورزشکاران در ابعاد مختلف زندگی کمک می کند و از اساسی ترین برنامه های پیشگیرانه و درمانی در سطوح اولیه به شمار می رود. برنامه مدیرت استرس توانایی افراد را برای کاهش اضطراب ، فشارهای روانی و سازگاری مناسب با موقعیت های استرس آور افزایش می دهد. این مداخله مرکب از عناصری شامل مهارت های چگونگی کنترل خشم، حل مساله و تصمیم گیری، افزایش آگاهی در مورد استرس و راهکارهای مقابله با آن، بیان ابراز وجود، شناسایی افکار منفی و تحریفات شناختی و جایگزینی آنها با افکار منطقی بوده است.
عاطفه سادات نفیسی عزیزی کارشناس ارشد روانشناسی مسئول کمیته روانشناسی هیئت پزشکی ورزشی گیلان