در فوتبال ساحلی، عواملی مانند گرمای شدید، رطوبت، فشار تمرین روی ماسه، کمآبی و خستگی میتوانند مستقیماً بر عملکرد ورزشکار و احتمال آسیبدیدگی تأثیر بگذارند؛ بنابراین مدیریت بار تمرینی و ریکاوری، بخش جداییناپذیر برنامه تیم است.
مدیریت گرما و آب و الکترولیتها
با توجه به شرایط آبوهوایی گرم بوشهر، تلاش کردیم تمرینات با فشار غیرضروری همراه نباشد. یکی از اولویتهای اصلی ما، تأمین مناسب آب و الکترولیتها در طول روز و بهخصوص اطراف جلسات تمرینی بود. هدف این بود که بازیکنان با وضعیت مناسب آب بدن وارد تمرین شوند و پس از تمرین نیز فرآیند جبران مایعات و الکترولیتهای از دسترفته بهدرستی انجام شود.
در چنین شرایطی، تنها نوشیدن آب کافی نیست و بسته به شدت و مدت فعالیت و میزان تعریق، توجه به دریافت سدیم و سایر الکترولیتها نیز اهمیت پیدا میکند.
مدیریت بار تمرینی روی ماسه
فوتبال ساحلی به دلیل ماهیت سطح ماسه، فشار متفاوتی نسبت به فوتبال چمن ایجاد میکند. به همین دلیل، تلاش کردیم بار تمرینی را بر اساس شرایط روزانه بازیکنان تنظیم کنیم و در دورههایی که فشار مسابقات و تمرینات روی ماسه بالا بود، از افزایش غیرضروری حجم تمرین جلوگیری کنیم.
همچنین در جلسات بدنسازی، بهویژه در زمانهایی که ورزشکاران تحت فشار بالای تمرینات ساحلی قرار داشتند، تمرینات وزنه با شدت و حجم کنترلشده انجام شد تا بازیکنان دچار تخلیه انرژی و خستگی تجمعی نشوند.
یک تجربه مهم؛ بیماری درست قبل از مسابقه حساس
یکی از مهمترین چالشهای این دوره، ابتلای تقریباً تمام اعضای تیم به علائم بیماری شبیه آنفلوآنزا تنها دو روز پیش از یک مسابقه حساس بود.
در این شرایط، اولویت ما مسابقه نبود؛ بلکه سلامت بازیکنان و بازگشت ایمن آنها به فعالیت ورزشی بود. با استراحت، ریکاوری، تأمین مایعات و تغذیه مناسب و ارزیابی شرایط هر بازیکن، تلاش شد روند بازگشت به فعالیت بهصورت کنترلشده انجام شود.
خوشبختانه با برنامهریزی مناسب، مدیریت ریکاوری و پایش شرایط بازیکنان، همه نفرات توانستند خود را برای مسابقه حساس آماده کنند.
این تجربه یک نکته مهم را برای ما روشن کرد: در ورزش حرفهای، پزشکی تیم فقط زمانی که مصدومیتی اتفاق میافتد وارد عمل نمیشود؛ بلکه بخش مهمی از کار پزشک، پیشگیری، پایش مستمر و تصمیمگیری بهموقع است.
مکمل؛ الزاماً بیشتر، بهتر نیست
در طول این مدت تلاش کردیم رویکردمان نسبت به مکملها منطقی و هدفمند باشد. اعتقاد ما این بود که مکمل نباید جای تغذیه، خواب و ریکاوری مناسب را بگیرد.
بنابراین بدون اینکه مصرف مکمل را بهصورت غیرضروری به بازیکنان تحمیل کنیم، تمرکز اصلی بر روی تغذیه کافی، دریافت مایعات و الکترولیتها، استراحت مناسب و مدیریت فشار تمرینی قرار گرفت.
در صورت نیاز به مکمل نیز باید شرایط فردی ورزشکار، هدف مصرف، دوز مناسب، احتمال عوارض و همچنین قوانین مربوط به دوپینگ در نظر گرفته شود.
نتیجه چهار ماه برنامهریزی
یکی از نتایج مثبت این دوره، نداشتن مصدومیت قابل توجه در مقایسه با فصل گذشته تا این مقطع است. البته این موضوع را نمیتوان صرفاً به یک عامل نسبت داد؛ بلکه حاصل مجموعهای از اقدامات شامل مدیریت بار تمرینی، توجه به شرایط آبوهوایی، آبرسانی و الکترولیترسانی مناسب، تغذیه، استراحت، ریکاوری و ارتباط مستمر میان کادر پزشکی، بدنسازی و فنی بوده است.
برای من بهعنوان پزشک تیم، هدف اصلی فقط آماده کردن بازیکن برای مسابقه بعدی نیست؛ بلکه تلاش میکنیم ورزشکار را طوری مدیریت کنیم که سالم، آماده و با کمترین خستگی تجمعی وارد مسابقه شود.
جمعبندی
فوتبال ساحلی در شرایط آبوهوایی گرم، نیازمند نگاه متفاوتی به پزشکی ورزش است. مدیریت گرما، آب و الکترولیتها، کنترل بار تمرین روی ماسه، توجه به خواب و تغذیه، ریکاوری مناسب و واکنش سریع به بیماریها و علائم خستگی، همگی در حفظ سلامت ورزشکار نقش دارند.
تجربه این چهار ماه برای ما نشان داد که همیشه راه رسیدن به عملکرد بهتر، افزایش فشار تمرین یا تجویز مکمل بیشتر نیست؛ گاهی تمرین هوشمندانهتر، استراحت بهموقع، تغذیه مناسب و تصمیم پزشکی درست میتواند مهمترین عامل برای حفظ آمادگی یک تیم باشد.
در نهایت، مهمترین سرمایه هر تیم، بازیکن سالم و آماده است؛ و وظیفه کادر پزشکی این است که در کنار کادر فنی و بدنسازی، شرایطی فراهم کند که ورزشکار بتواند با حداکثر آمادگی و حداقل ریسک آسیب وارد رقابت شود.
به قلم پزشک تیم فوتبال ساحلی در لیگ برتر کشور: هادی علیمی و عضو کمیته پزشکی ورزشی استان بوشهر
ارسال نظر