با توجه به استقبال روزافزون از ورزش و حضور افراد در باشگاه‌ها و مراکز ورزشی، استفاده مشترک از وسایل و تماس با سطوح مرطوب، خطر انتقال این ویروس—به‌ویژه انواع پوستی آن—در چنین محیط‌هایی افزایش می‌یابد.
ازاین‌رو، آگاهی از راه‌های انتقال، رعایت اصول بهداشت فردی و جمعی و به‌کارگیری توصیه‌های علمی بین‌المللی، نقشی کلیدی در پیشگیری و کنترل HPV در باشگاههای ورزشی دارد. در این مطلب، ضمن معرفی مختصر بیماری، مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و مراقبت در این محیط‌ها ارائه می‌شود.
با توجه به نگرانی ها درباره شیوع HPV در باشگاههای ورزشی، رعایت موارد زیر بر اساس مطالعات علمی و توصیه‌های بین‌المللی ضروری است. مهم‌ترین نکته این است که HPV به دو دسته کلی تقسیم می‌شود: نوع پوستی (که عامل زگیل‌های دست و پا و تناسلی است) و نوع مخاطی (که عمدتاً از طریق جنسی منتقل می‌شود). در باشگاههای ورزشی، خطر اصلی انتقال نوع پوستی از طریق سطوح آلوده است.
شناخت HPV و راه‌های انتقال
ویروس HPV یک خانواده بزرگ با بیش از ۲۰۰ نوع است. انواع پوستی آن (مثل انواع ۱، ۲ و ۴) باعث زگیل‌های دست و پا (مثل زگیل کف پا) و زگیل‌های تناسلی می‌شوند و از طریق تماس پوست با پوست یا تماس با سطوح آلوده منتقل می‌شوند. این ویروس بدون پوسته است و در برابر محیط بیرون مقاوم است و می‌تواند روی سطوح مرطوب مانند کف حمام و استخر برای چند روز تا چند هفته زنده بماند.
خطرات در باشگاه‌ها و مراکز ورزشی
سطوح و وسایل مشترک در باشگاه‌ها می‌توانند ناقل ویروس باشند، به‌ویژه اگر ضدعفونی نشوند:
· تجهیزات ورزشی: تشک یوگا، وسایل بدنسازی با پوشش پارچه‌ای یا فومی، و تشک‌های ژیمناستیک از جمله موارد پرخطر هستند، چون ویروس در لایه‌های پارچه‌ای و فومی دوام بیشتری دارد.· مکان‌های مرطوب: کف اتاق‌های رختکن، حمام و اطراف استخر، محل‌های اصلی انتقال هستند. ویروس می‌تواند از طریق خراش‌های کوچک یا پوست نرم‌شده پا وارد بدن شود.· اشیا مشترک: حوله، دمپایی و حتی صندلی‌های رختکن می‌توانند ویروس را منتقل کنند.
راه‌های پیشگیری و مراقبت
۱. اقدامات حفاظت فردی:
· وسایل شخصی: همیشه از تشک یوگا، حوله و دمپایی مخصوص خودتان استفاده کنید. هرگز این وسایل را با دیگران به اشتراک نگذارید.· استفاده از لایه محافظ: اگر مجبور به استفاده از تشک مشترک هستید، حتماً روی آن حوله یا یک لایه یک‌بارمصرف پهن کنید.· ضدعفونی کردن: قبل و بعد از استفاده از وسایل بدنسازی، سطوحی که با پوست تماس دارند را با دستمال مرطوب الکلی یا اسپری ضدعفونی‌کننده تمیز کنید.· پوشیدن دمپایی: در رختکن، حمام و اطراف استخر هرگز با پای برهنه راه نروید.· پوشاندن زخم‌ها: اگر روی پوست شما زخم، خراش یا حتی آکنه وجود دارد، آن را با چسب زخم ضدآب بپوشانید تا ویروس نتواند وارد شود.· بهداشت فردی: بعد از ورزش دوش بگیرید و لباس‌های عرق‌کرده را سریعاً عوض کنید. دست‌های خود را قبل و بعد از ورزش بشویید.
۲. توصیه‌های ویژه برای مسئولان باشگاه‌ها:
· ضدعفونی منظم: تشک‌ها، وسایل بدنسازی و سطوح رختکن و حمام باید به‌طور منظم با مواد ضدعفونی‌کننده مؤثر (مثل محلول سفیدکننده رقیق‌شده) تمیز شوند.· تهویه مناسب: محیط‌های مرطوب مثل حمام و رختکن باید به‌خوبی تهویه شوند تا رطوبت کاهش یابد.· آموزش و اطلاع‌رسانی: نصب پوسترهای آموزشی درباره رعایت بهداشت فردی و استفاده از وسایل شخصی می‌تواند بسیار مؤثر باشد.
تهیه: جعفر درفشان محقق و مربی بین‌المللی والیبال و بدنسازی درمانی