شرکت در فعالیت‌های ورزشی در سنین پایین برای سلامتی فواید قابل توجهی دارد، اما خطر آسیب‌دیدگی را نیز به همراه دارد. باید توجه داشت که شرکت فعال و در عین حال فعالیت بیش از حد در کودکان تهدیدی برای سلامتی محسوب میشود. اگرچه برخی از بهترین نتایج رقابت های ورزشی جهان توسط ورزشکاران در اواسط نوجوانی به دست آمده است (به عنوان مثال، آلینا زاگیتووا، دارنده مدال طلای المپیک در اسکیت نمایشی در سن ۱۵ سالگی؛ سیمون بایلز، قهرمان ژیمناستیک جهان در سن ۱۶ سالگی؛ مارتینا هینگیس، قهرمان تنیس گرند اسلم در سن ۱۶ سالگی)، بیشتر عوامل تعیین‌کننده فیزیولوژیکی عملکرد ورزشی در طول دوران کودکی و نوجوانی شکل میگیرد و در اوایل دهه ۲۰ به اوج خود می‌رسند. در ورزش‌های قهرمانی جوانان زیر ۱۲ سال، تعداد افرادی که بلوغ زودرس دارند و یا دیر بالغ می‌شوند، برابر است؛ اما در بیشتر ورزش‌های قهرمانی نوجوانان، ورزشکارانی که بلوغ جسمی‌شان زود یا به موقع است، بیشترهستند.

در بسیاری از ورزش‌ها، بلوغ زودرس یک مزیت عملکردی محسوب می شود و اغلب کسانی که در اوایل سال به دنیا می‌آیند (بنابراین از نظر جسمی بالغ‌تر هستند) در ورزش‌های جوانان مانند هاکی روی یخ، فوتبال و راگبی بیشتر حضور دارند. در حالی که افزایش سن تقویمی الگوی خطی دارد، پدیده رشد و بلوغ خطی نیستند. زمان و سرعت بلوغ بین افراد با سن تقویمی یکسان بسیار متفاوت است و این امر در رقابت‌های محدود به سن، برای برخی از کودکان و نوجوانان مزیت عملکردی ایجاد می‌کند.

ظرفیت هوازی مطلق (که به صورت لیتر در دقیقه بیان می‌شود) با افزایش سن و وضعیت بلوغ افزایش می‌یابد. وقتی این ظرفیت نسبت به وزن بدن بیان می‌شود، در پسران ثابت می‌ماند و در دختران از کودکی تا نوجوانی کاهش می‌یابد. اوج افزایش سرعت VO2 (لیتر در دقیقه) همزمان با اوج رشد قدی در هر دو جنس و همزمان افزایش سریع سیستم قلبی تنفسی است.

پسران و دخترانی که در زمان مناسب و یا  زود به بلوغ میرسند، ظرفیت هوازی مطلق بالاتری نسبت به همسالان خود که دیر بالغ می‌شوند، دارند. ظرفیت هوازی با افزایش سن و بلوغ افزایش می‌یابد، اما وقتی این شاخص نسبت به وزن بدن بیان می‌شود، هیچ افزایشی در ظرفیت هوازی با بلوغ مشاهده نمی‌شود. افزایش قدرت در سال‌های قبل از بلوغ تدریجی است و از آنجایی که تفاوت کمی در قدرت بین پسران و دختران وجود دارد، مسابقات مختلط جنسیتی در این گروه سنی به لحاظ عدم تفاوتهای فیزیولوژیک بارز بلامانع است . افزایش قدرت در طی سالهایی که بلوغ تکوین پیدا میکند ، سرعت می‌گیرد و اوج سرعت قدرت در پسران و دختران با حداکثر وزن همزمان است.این معمولاً ۶ تا ۱۲ ماه پس از اوج سرعت رشد قدی رخ می‌دهد. در بلوغ جنسی، مردان به طور متوسط ​​۵۰٪ قدرت اندام تحتانی بیشتر و دو برابر قدرت بالاتنه درزنان را دارند.

ظرفیت بی‌هوازی، توانایی تولید حداکثر توان (اوج توان) در عرض چند ثانیه و حفظ آن در یک بازه زمانی کوتاه (میانگین توان) است. تغییر در ظرفیت بی‌هوازی با افزایش سن و بلوغ تحت تأثیر اندازه عضله، فعالیت آنزیمی و ذخایر گلیکوژن عضله قرار دارد.

 افزایش عملکرد بی‌هوازی پس از بلوغ جنسی نیز ادامه می‌یابد. اوج عملکرد بی‌هوازی در زنان و مردان به ترتیب در اوایل دهه ۲۰ و اواخر دهه ۲۰ زندگی رخ می‌دهد. اکثر نتایج قابل توجه  دردو سرعت جهان در این سنین رخ داده است. با این وجود، عملکردهای استثنایی می‌تواند در هر سنی رخ دهد. یوسین بولت رکورد جهانی دوی ۱۰۰ متر را در سن ۲۲ سالگی ثبت کرد و مرلین اوتی در ۴۰ سالگی مدال برنز المپیک را از آن خود کرد. تفاوت بین ظرفیت هوازی و ظرفیت بی‌هوازی این است که ظرفیت بی‌هوازی با افزایش سن و بلوغ افزایش می‌یابد، حتی زمانی که نسبت به وزن بدن بیان می‌شود. پزشکانی که با تیم کودکان در سنین قبل از بلوغ کار کرده‌اند، به خوبی آگاه هستند که عدم تطابق جثه درکودکان می‌تواند در مسابقات ورزشی در طول این سال‌ها رخ دهد.

بلوغ زودرس در ورزش‌هایی که نیاز به قدرت، توان یا آمادگی هوازی دارند (یعنی اکثر ورزش‌ها) مزایایی را به همراه دارد، اما طبقه‌بندی رقابت‌های ورزشی بر اساس چیزی غیر از سن تقویمی بسیار دشوار وطبقه بندی براساس عاملی بجز این  تقریبا غیر ممکن است . طبقه‌بندی ورزش‌ها بر اساس مرحله بلوغ یا سن استخوانی محدودیت‌های عملی دارد و برخی از ورزش‌ها از وزن به عنوان معیاری برای بلوغ استفاده کرده و مسابقات وزن برای سن را معرفی کرده‌اند.

با این حال تا رسیدن به نقطه ای که بتوان نوعی از طبقه بندی را که به لحاظ عملی، ممکن و در عین حال اخلاقی به نظر برسد ودر عین حال منصفانه باشد ، فاصله وجود دارد.

دکتر امیر حسین براتی .متخصص پزشکی ورزشی و عضو هیِئت علمی دانشگاه شهید بهشتی